Eλαιόλαδο: Μεγάλο χάσμα τιμών από το χωράφι στο ράφι - Τι λένε οι παραγωγοί

Το ελαιόλαδο μπαίνει στη νέα ελαιοκομική περίοδο με ισχυρές αντιφάσεις: οι παραγωγοί μιλούν για τιμές «λίγο πάνω» από τα 3€/κιλό την ώρα που το κόστος παραγωγής έχει εκτιναχθεί, ενώ οι καταναλωτές εξακολουθούν να βλέπουν στο ράφι τιμές κοντά στα 8–8,5€/λίτρο για το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, ανάλογα με το προϊόν και το σημείο πώλησης.
Πιέσεις στο κόστος και πτώση της τιμής παραγωγού
Παραγωγός από τη Μεσσηνία περιέγραψε «ραγδαία επιδείνωση» στον ελαιοκομικό τομέα τα τελευταία χρόνια, με το κόστος παραγωγής να κινείται πλέον στα 4–4,5€/κιλό. Ενδεικτικά, μόνο τα καύσιμα εμφανίζονται αυξημένα κατά 30–40% σε σχέση με πέρυσι. Παράλληλα, η τιμή παραγωγού –μετά το ράλι προηγούμενων ετών– έχει υποχωρήσει «λίγο πάνω» από τα 3€/κιλό, εξέλιξη που, όπως επισημάνθηκε, καθιστά τη συγκυρία εξαιρετικά δύσκολη για τους ελαιοκαλλιεργητές.
Την ίδια ώρα, εκτιμήσεις της αγοράς τοποθετούν τη μέση τιμή παραγωγού κοντά στα 4€/κιλό, υπογραμμίζοντας ότι οι τιμές διαφέρουν ανά περιοχή και ποιότητα.
Γιατί δεν πέφτει άμεσα η τιμή στο ράφι
Στα σούπερ μάρκετ οι καταναλωτές αγοράζουν ακόμη σε μεγάλο βαθμό ελαιόλαδο από την περσινή παραγωγή –λάδι που είχε αγοραστεί ακριβότερα (περί τα 4–4,5€/κιλό στον παραγωγό). Αυτό εξηγεί γιατί το ράφι παραμένει ψηλά, περίπου στα 8–8,5€/λίτρο για εξαιρετικά παρθένο, με τις τιμές να διαφοροποιούνται ανάλογα με το brand και το κανάλι πώλησης.
Αν –και εφόσον– οι φετινές χαμηλότερες τιμές παραγωγού σταθεροποιηθούν, ο παραγωγός εκτίμησε ότι στο ράφι θα μπορούσαν να φανούν επίπεδα περί τα 5–7€/λίτρο (ανάλογα με την ποιότητα). Ωστόσο προειδοποίησε ότι τέτοια σταθεροποίηση γύρω από τα 3€/κιλό θα αποτελούσε «καταστροφή» για τον ελληνικό ελαιοκομικό τομέα, λόγω του υψηλού κόστους.
Τι πραγματικά κοστίζει μετά το ελαιοτριβείο
Σύμφωνα με τη συνεταιριστική εμπειρία που μεταφέρθηκε στη συζήτηση, η τυποποίηση και συσκευασία επιβαρύνουν ενδεικτικά το προϊόν κατά περίπου +1€/λίτρο (π.χ. από 3€ χύμα παραγωγού σε 4€ τυποποιημένο στον συνεταιρισμό), με την επιφύλαξη ότι οι φετινές ανατιμήσεις σε υλικά συσκευασίας ενδέχεται να μεταβάλουν τα κοστολόγια. Παρά τα επιπλέον στάδια –συγκομιδή, τυποποίηση, συσκευασία, μεταφορά– η μεγάλη διαφορά που παρατηρείται ως την τελική τιμή αποδίδεται, όπως υποστηρίχθηκε, στη διανομή του περιθωρίου κατά μήκος της αλυσίδας αξίας. Ο παραγωγός έκανε λόγο για πρακτικές που ευνοούν τα μεσαία και τελικά στάδια διάθεσης, σημειώνοντας ότι «τη μερίδα του λέοντος» λαμβάνουν τα σούπερ μάρκετ και αφήνοντας αιχμές για φαινόμενα κερδοσκοπίας.
Άμεση διάθεση και επιλογές για τον καταναλωτή
Ως ενδιάμεση λύση προτάθηκε οι καταναλωτές να απευθύνονται –όπου είναι εφικτό– απευθείας σε παραγωγούς ή συνεταιρισμούς για την προμήθεια τυποποιημένου, επώνυμου ελαιολάδου της χρονιάς, κάτι που μπορεί να ωφελήσει και τα δύο μέρη. Σε κάθε περίπτωση, τονίστηκε ότι η αγορά βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο και η πλήρης αποτύπωση των φετινών τιμών στο ράφι θα εξαρτηθεί από τα αποθέματα, τα κοστολόγια της νέας σεζόν και τη συνολική πορεία της εφοδιαστικής αλυσίδας.