Ηλεκτρονικές απάτες: Λιγότερα περιστατικά στις κάρτες, περισσότερα στις μεταφορές χρημάτων – Τι δείχνει η ΤτΕ

Λιγότερες απάτες στις συναλλαγές με κάρτες, αλλά σημαντική αύξηση των περιστατικών στις μεταφορές χρημάτων καταγράφει η Τράπεζα της Ελλάδος, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές προκλήσεις για την ασφάλεια των ηλεκτρονικών πληρωμών.
Παρά τη μείωση των περιστατικών στις κάρτες, οι κάτοχοί τους εξακολουθούν να επιβαρύνονται με το μεγαλύτερο μέρος των σχετικών οικονομικών ζημιών, ενώ στις μεταφορές χρημάτων η ταχύτητα εκτέλεσης και η εξαπάτηση του ίδιου του χρήστη δυσκολεύουν την αντιμετώπιση της απάτης.
Σύμφωνα με την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας του Οκτωβρίου 2026, οι συναλλαγές απάτης με κάρτες μειώθηκαν κατά 23% το α' εξάμηνο του 2026, σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Στις μεταφορές χρημάτων, για τις οποίες η έκθεση παρουσιάζει ετήσια στοιχεία του 2025, τα περιστατικά αυξήθηκαν κατά 95% έναντι του 2024, με τη συνολική αξία τους να φτάνει τα 17 εκατ. ευρώ.
Λιγότερα περιστατικά στις κάρτες, κυρίως στο διαδίκτυο οι απάτες
Το α' εξάμηνο του 2026 καταγράφηκαν 154.186 συναλλαγές απάτης με κάρτες, έναντι 199.742 το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Η συνολική αξία τους υποχώρησε κατά 14%, στα 10,6 εκατ. ευρώ, από 12,3 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα.
Στο σύνολο των συναλλαγών με κάρτες, η συχνότητα της απάτης παρέμεινε χαμηλή, καθώς αντιστοιχούσε περίπου σε μία δόλια συναλλαγή ανά 9.300 συναλλαγές. Αντίστοιχα, η αξία των περιστατικών απάτης αναλογούσε περίπου σε ένα ευρώ ανά 5.700 ευρώ συναλλαγών.
Το μεγαλύτερο μέρος των περιστατικών εξακολουθεί να εντοπίζεται στις εξ αποστάσεως πληρωμές χωρίς φυσική παρουσία της κάρτας, με τις περισσότερες να πραγματοποιούνται μέσω διαδικτύου. Συγκεκριμένα, σε αυτή την κατηγορία καταγράφηκαν 130.898 συναλλαγές απάτης, ενώ ακολούθησαν οι πληρωμές σε POS με 21.180 και οι συναλλαγές σε ΑΤΜ με 2.108.
Παρότι οι εξ αποστάσεως πληρωμές συγκεντρώνουν τον μεγαλύτερο αριθμό περιστατικών, οι σχετικές συναλλαγές απάτης μειώθηκαν κατά 26% σε σύγκριση με το α' εξάμηνο του 2025, ενώ στα ΑΤΜ η μείωση διαμορφώθηκε στο 24%.
Πέρα από την αξία των δόλιων συναλλαγών, η έκθεση καταγράφει ξεχωριστά τις οικονομικές ζημιές που προέκυψαν από αυτές, οι οποίες υποχώρησαν κατά 16%, στα 9,6 εκατ. ευρώ, από 11,5 εκατ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Από τον επιμερισμό αυτών των ζημιών μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών, ανάλογα με την υπαιτιότητά τους, προκύπτει ότι το 62% επιβάρυνε τους κατόχους και χρήστες καρτών. Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών που αποδέχονται συναλλαγές με κάρτες επωμίστηκαν το 30%, ενώ στους εκδότες των καρτών αντιστοιχούσε το υπόλοιπο 8%.
Σχεδόν διπλασιάστηκαν οι απάτες στις μεταφορές χρημάτων
Διαφορετική εικόνα παρουσιάζουν οι μεταφορές χρημάτων από λογαριασμό σε λογαριασμό, καθώς το 2025 καταγράφηκαν 9.830 περιστατικά απάτης, έναντι 5.032 το 2024. Η συνολική αξία τους αυξήθηκε κατά 41%, στα 17 εκατ. ευρώ, από περίπου 12 εκατ. ευρώ την προηγούμενη χρονιά.
Η αύξηση σημειώθηκε σε μια αγορά στην οποία πραγματοποιήθηκαν συνολικά 764 εκατ. μεταφορές χρημάτων, αξίας περίπου 1,3 τρισ. ευρώ. Παρά τη σημαντική άνοδο των περιστατικών, η αναλογία τους στο σύνολο των συναλλαγών παρέμεινε περιορισμένη, με περίπου μία συναλλαγή απάτης ανά 77.000 μεταφορές.
Η Τράπεζα της Ελλάδος συνδέει την επιδείνωση κυρίως με την αυξανόμενη χρήση των άμεσων μεταφορών χρημάτων και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Καθώς τα ποσά μεταφέρονται σε λιγότερο από δέκα δευτερόλεπτα και πιστώνονται σχεδόν αμέσως στον λογαριασμό του παραλήπτη, περιορίζεται σημαντικά ο διαθέσιμος χρόνος για την ανάκληση μιας δόλιας συναλλαγής και δυσκολεύει η ανάκτηση των χρημάτων.
Όταν ο ίδιος ο χρήστης εγκρίνει τη δόλια πληρωμή
Σημαντικό ρόλο στην αύξηση της απάτης διαδραματίζει και η χειραγώγηση του χρήστη, ο οποίος μπορεί να εγκρίνει ο ίδιος μια μεταφορά, πιστεύοντας ότι στέλνει τα χρήματα σε νόμιμο δικαιούχο. Πρόκειται για περιπτώσεις στις οποίες ο δράστης εξαπατά τον πληρωτή ώστε να δώσει τη συγκατάθεσή του, παρακάμπτοντας με αυτόν τον τρόπο σημαντικό μέρος των παραδοσιακών μηχανισμών πρόληψης.
Σύμφωνα με την ανάλυση της έκθεσης, το 36% των περιστατικών απάτης στις ηλεκτρονικές μεταφορές χρημάτων αφορά αυτή τη μέθοδο. Το υπόλοιπο 64% συνδέεται με την έκδοση εντολής πληρωμής από τον ίδιο τον δράστη, αφού προηγουμένως αποκτήσει με δόλια μέσα ευαίσθητα στοιχεία πληρωμών του χρήστη ή του δικαιούχου.
Η διάκριση αναδεικνύει ότι η προστασία των συναλλαγών δεν εξαρτάται μόνο από την αποτροπή της υποκλοπής στοιχείων, καθώς σε μέρος των περιπτώσεων η πληρωμή πραγματοποιείται με την έγκριση ενός χρήστη που έχει παραπλανηθεί ως προς τον πραγματικό παραλήπτη.
Η ΤτΕ επισημαίνει ακόμη ότι η πρόσθετη δικλίδα ασφαλείας της επαλήθευσης του δικαιούχου της άμεσης πληρωμής δεν είχε τεθεί σε ισχύ έως τον Σεπτέμβριο του 2025, γεγονός που ενδεχομένως συνέβαλε στην αύξηση των περιστατικών εκείνης της χρονιάς.