FT: Η Αθήνα μετατρέπεται σε φορολογικό «παράδεισο» για κροίσους και fund managers

Οι σειρήνες προσπάθησαν να σαγηνεύσουν τον Οδυσσέα και σήμερα, στον 21αιώνα, τα κάλλη της Αθηναϊκής Ριβιέρας αποδεικνύονται πιο ισχυρά από αυτά των μυθικών μορφών...
Η είδηση, τον περασμένο Σεπτέμβριο, ότι ο δισεκατομμυριούχος διαχειριστής hedge fund Κρις Ρόκος εγκαταλείπει το Λονδίνο για την Αθήνα, όπου σχεδιάζει να ιδρύσει γραφείο, προκάλεσε αντιδράσεις. Ιδιαίτερα στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου συγκαταλέγεται στο πάθεον των μεγαλύτερων φορολογούμενους της χώρας, έχοντας καταβάλει το περασμένο έτος, σύμφωνα με πληροφορίες περί τα 330 εκατ. λίρες.
Η Ελλάδα προσπαθεί εδώ και χρόνια να πείσει υπερπλούσιους από ξένες χώρες να μεταφέρουν τα χρήματά τους στη χώρα, γράφουν σε εκτενές δημοσίευμά τους οι Financial Times. Τώρα επιδιώκουν να φέρουν μαζί τους και τις επιχειρήσεις και τις οικογένειές τους. Και φυσικά οι πολιτικές αυτές έχουν ήδη αντίκτυπο στην αγορά ακινήτων υψηλής αξίας.
Φορολογικές... σειρήνες
Από το 2020, η Ελλάδα έχει θεσπίσει μια σειρά φορολογικών κινήτρων με στόχο την προσέλκυση νέων κατοίκων. Το καθεστώς φορολόγησης των μη κατοίκων (non-dom) προσφέρει στους νέους κατοίκους που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις -μεταξύ άλλων, να επενδύσουν τουλάχιστον 500.000 ευρώ σε ακίνητα, επιχειρήσεις, κινητές αξίες ή μετοχές νομικών προσώπων- τη δυνατότητα να καταβάλλουν ετήσιο κατ’ αποκοπή φόρο 100.000 ευρώ για εισοδήματα που αποκτούν στο εξωτερικό.
Οι αλλοδαποί συνταξιούχοι που πληρούν τις προϋποθέσεις υπάγονται σε κατ’ αποκοπή φορολόγηση 7% για εισοδήματα που αποκτούν στο εξωτερικό, για διάστημα έως και 15 ετών. Οι εργαζόμενοι και οι επιχειρηματίες που πληρούν τις προϋποθέσεις και μετεγκαθίστανται στην Ελλάδα δικαιούνται απαλλαγή κατά 50% από τον φόρο εισοδήματος για εισοδήματα από εργασία ή επιχειρηματική δραστηριότητα που αποκτώνται στην Ελλάδα.
Come to Greece
Τα μέτρα έχουν σχεδιαστεί ώστε να συμβάλουν στην αντιστροφή της φυγής εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού (brain drain) που συνόδευσε τη χρηματοπιστωτική κρίση της χώρας, όταν σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι εγκατέλειψαν την Ελλάδα μέσα σε διάστημα δέκα ετών, να προσελκύσουν επαγγελματίες με διεθνή κινητικότητα και να ενθαρρύνουν ξένες επιχειρήσεις να εγκαταστήσουν δραστηριότητες στη χώρα.
Στην Greece Sotheby’s International Realty, οι αγοραστές που επωφελούνται από το καθεστώς φορολόγησης των μη κατοίκων (non-dom) της χώρας αντιστοιχούσαν σχεδόν στο ένα τρίτο του όγκου των συναλλαγών του μεσιτικού γραφείου το 2025, έναντι σχεδόν μηδενικής συμμετοχής πριν από το 2024, σύμφωνα με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλό του, Σάββα Σαββαΐδη. Περισσότερες από τις μισές από αυτές τις συναλλαγές αφορούσαν κατόχους βρετανικών διαβατηρίων.
Το φετινό καλοκαίρι, η ελληνική κυβέρνηση προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, μειώνοντας από 15% σε 5% τον φορολογικό συντελεστή επί των αμοιβών απόδοσης (carried interest) για τους διαχειριστές επενδυτικών κεφαλαίων που πληρούν τις προϋποθέσεις και μετεγκαθίστανται στην Ελλάδα. Για να ισχύσει η φορολογική ελάφρυνση, απαιτείται η ελληνική δραστηριότητα του επενδυτικού κεφαλαίου να δαπανά τουλάχιστον 3 εκατ. ευρώ ετησίως στη χώρα, ώστε να διασφαλίζεται η πραγματική και όχι απλώς η τυπική παρουσία του.
Η κυβέρνηση δηλώνει ότι η φιλοδοξία της είναι ευρύτερη από την προσέλκυση μιας μικρής ομάδας εύπορων ιδιωτών που θα αγοράσουν εξοχικές κατοικίες. Ελπίζει ότι το πρώτο κύμα αφίξεων εύπορων πολιτών θα προσελκύσει μια ευρύτερη κοινότητα επαγγελματιών και τις οικογένειές τους.
Φορολογική κατοικία με θέα τη θάλασσα
«Δεν πρόκειται για 10 ανθρώπους που ξοδεύουν πολλά χρήματα», λέει στο μέσο ο Βασίλης Καρατζάς, σύμβουλος του υπουργού Οικονομικών. «Η δυναμική τους έγκειται στο ότι μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία ενός οικοσυστήματος και ενός επιχειρηματικού περιβάλλοντος που δεν υπήρχαν μέχρι σήμερα στη χώρα».
Η Ελίνα Φιλίππου, επικεφαλής του τομέα private wealth στη δικηγορική εταιρεία Ζέπος & Γιαννόπουλος, η οποία ειδικεύεται στην παροχή συμβουλών σε επιχειρήσεις και ιδιώτες που μετεγκαθίστανται στην Ελλάδα, αναφέρει ότι η ομάδα της έχει αυξηθεί από οκτώ σε σχεδόν 20 άτομα από το 2020. Η εταιρεία της έχει διαχειριστεί περίπου το ένα τέταρτο των αιτήσεων μετεγκατάστασης στο πλαίσιο των φορολογικών κινήτρων, προσθέτει.
Από την εισαγωγή του ειδικού φορολογικού καθεστώτος για τους μη κατοίκους (non-dom), έχουν υποβληθεί περίπου 500 αιτήσεις, εκ των οποίων σχεδόν οι μισές προέρχονται από χώρες εκτός Ευρώπης, σύμφωνα με στοιχεία του ελληνικού υπουργείου Οικονομικών.
Παράλληλα, περίπου 1.500 συνταξιούχοι και σχεδόν 10.000 στελέχη επιχειρήσεων, εργαζόμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρηματίες έχουν υποβάλει αιτήσεις στο πλαίσιο άλλων φορολογικών κινήτρων.
«Πρόκειται για μια συνεχή ροή ανθρώπων», αναφέρει η Χρύσα Μηλιού, γενική γραμματέας Φορολογικής Πολιτικής του ελληνικού υπουργείου Οικονομικών.
Και όλοι αυτοί οι άνθρωποι χρειάζονται κάπου να μείνουν. Η πρόκληση είναι να πειστούν να εγκατασταθούν μόνιμα στη χώρα και να δημιουργήσουν εδώ τις ρίζες τους, αντί απλώς να αποκτήσουν φορολογική κατοικία στην Ελλάδα.
Μία από τις περιοχές όπου αυτή η φιλοδοξία δοκιμάζεται ήδη στην πράξη είναι η Αθηναϊκή Ριβιέρα. Εκεί, οι χαμηλές μονοκατοικίες με κήπους στη Γλυφάδα, τη Βούλα και τη Βουλιαγμένη δίνουν όλο και περισσότερο τη θέση τους σε πολυτελείς πολυκατοικίες με θέα στη θάλασσα, πισίνες και υπηρεσίες ασφάλειας όλο το εικοσιτετράωρο.