Ενέργεια: Νέα μέτρα σε δύο δόσεις εξετάζει η κυβέρνηση για καύσιμα, θέρμανση και ρεύμα

Νέο κύμα ακρίβειας στα καύσιμα βρίσκεται σε εξέλιξη, με τις διεθνείς τιμές πετρελαίου να εκτοξεύονται και την ελληνική αγορά να βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Η αμόλυβδη βενζίνη, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων του υπουργείου Ανάπτυξης, έχει ξεπεράσει τα 2,16 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης διαμορφώνεται στα 2,139 ευρώ το λίτρο, προμηνύοντας νέες πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Την ίδια ώρα, η παρατεταμένη ένταση στη Μέση Ανατολή εντείνει την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς οι διαταραχές στις ενεργειακές υποδομές απειλούν να προκαλέσουν νέες ανατιμήσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η διακοπή λειτουργίας του κρίσιμου αγωγού της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος παρακάμπτει το Στενό του Ορμούζ και διασφαλίζει εναλλακτική οδό για τις εξαγωγές πετρελαίου. Η εξέλιξη αυτή έχει ενισχύσει τις ανησυχίες για την επάρκεια της προσφοράς, ενώ η τιμή του Brent έχει αυξηθεί περίπου 18% μέσα σε έναν μήνα.
Χθες, Τετάρτη, το Brent ξεπέρασε τα 108 δολάρια το βαρέλι, προτού υποχωρήσει κάτω από τα 106 δολάρια αργότερα στη συνεδρίαση. Από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η συνολική άνοδος υπερβαίνει το 45%.
Κυβερνητική σύσκεψη για τις τιμές των καυσίμων
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση εξετάζει τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης και τις πιθανές παρεμβάσεις για τον περιορισμό των πιέσεων σε καταναλωτές και οικονομία.
Χθες πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με τη συμμετοχή του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, καθώς και των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη και Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η πορεία των τιμών των καυσίμων, με ιδιαίτερη έμφαση στο πετρέλαιο θέρμανσης, ενόψει της έναρξης της φετινής περιόδου διάθεσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο κυβερνητικό τραπέζι υπάρχει δημοσιονομικό περιθώριο περίπου 200 εκατ. ευρώ, το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τη στήριξη των καταναλωτών, εφόσον οι εξελίξεις στην αγορά καταστήσουν αναγκαία τη λήψη πρόσθετων μέτρων, μάλιστα χρησιμοποιήθηκε και για τις επιδοτήσεις των καυσίμων, του ντίζελ κίνησης που είναι σε ισχύ.
Μέτρα σε δύο φάσεις
Τα μέτρα της κυβέρνησης σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται να ξεδιπλωθούν σε δύο φάσεις. Η πρώτη φάση είναι στα τέλη Σεπτεμβρίου όταν και σύμφωνα με πληροφορίες, θα ανακοινωθεί η παράταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης.
Μία παράταση της κρατικής επιδότησης και τον Οκτώβριο θεωρείται σχεδόν βέβαιη ότι θα γίνει, ωστόσο αυτό που θα εξεταστεί μέχρι και τα τέλη Σεπτεμβρίου είναι το ποσό που θα δοθεί.
Διότι σήμερα είμαστε στα 0,10 ευρώ το λίτρο η κρατική επιδότηση, συν 0,05 ευρώ το λίτρο από τα διυλιστήρια, συνολικά είναι 0,15 ευρώ το λίτρο και πάλι όμως η τιμή του ντίζελ έχει εκτοξευτεί πάνω από τα 2,13 ευρώ το λίτρο.
Αυτό είναι ένα πρόβλημα που ανησυχεί ιδιαίτερα την κυβέρνηση γιατί η πολύ υψηλή τιμή στο ντίζελ κίνησης έχει και άλλες επιπτώσεις καθώς τροφοδοτεί τον πληθωρισμό και την ακρίβεια στην αγορά. Επίσης εξετάζεται το ενδεχόμενο να αυξηθεί το ποσό της κρατικής επιδότησης στο ντίζελ γιατί ο στόχος είναι αυτό να πέσει αν είναι δυνατόν κάτω από τα 2 ευρώ το λίτρο.
Η δεύτερη φάση για τα μέτρα στήριξης είναι στα μέσα Οκτωβρίου, όταν θα πρέπει να ξεδιπλωθούν τα μέτρα για το πετρέλαιο θέρμανσης, η διανομή του οποίου ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου. Όπως όλα δείχνουν με τις σημερινές τιμές να διαμορφώνονται κοντά στα 1,80-1,90 ευρώ το λίτρο, η αύξηση σε σχέση με πέρυσι υπολογίζεται σε 64%-70%.
«Σταυρόλεξο» για δυνατούς λύτες το πετρέλαιο θέρμανσης
Εδώ είναι πιο δύσκολη «άσκηση» καθώς υπάρχει ένα διπλό σενάριο, για την κυβέρνηση και το οικονομικό επιτελείο που εξετάζουν βελτιωτικές παρεμβάσεις στο επίδομα θέρμανσης έτσι ώστε να αυξηθεί το ποσό του επιδόματος.
Υπενθυμίζεται ότι το επίδομα θέρμανσης σήμερα ξεκινά από τα 100 ευρώ και φτάνει έως τα 800 ευρώ. Όμως σε περιοχές με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες, λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών, το ποσό μπορεί να αγγίξει έως και τα 1.200 ευρώ.
Τα εισοδηματικά κριτήρια για την περσινή περίοδο (2025 – 2026) ήταν:
• Για άγαμο, χήρο ή εν διαστάσει δικαιούχο, το ανώτατο ετήσιο οικογενειακό εισόδημα είχε οριστεί στις 16.000 ευρώ.
• Για έγγαμους και μέρη συμφώνου συμβίωσης, το όριο ανερχόταν στις 24.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Έτσι: για ζευγάρι με ένα παιδί μπορούσε να έχει εισόδημα έως 29.000 ευρώ, για ζευγάρι με δύο παιδιά έως 34.000 ευρώ κλπ.
• Για μονογονεϊκές οικογένειες, το όριο είχε οριστεί στις 29.000 ευρώ, με επιπλέον 5.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το πρώτο.
Το πρώτο σενάριο είναι για το πόσο μπορεί να αυξηθεί το ποσό του επιδόματος θέρμανσης ενώ στο τραπέζι παραμένει και η διεύρυνση των δικαιούχων ώστε να μπορέσουν να το λάβουν περισσότεροι.
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει απευθείας κρατική επιδότηση στην αντλία όπως γίνεται και με το ντίζελ και όπως είχε γίνει το 2022 όταν η κυβέρνηση είχε επιδοτήσει με 0,20 ευρώ το λίτρο το πετρέλαιο θέρμανσης.
Ωστόσο μέσα στην κυβέρνηση υπάρχουν φωνές που υποστηρίζουν ότι αυτό το μέτρο ευνοεί οριζόντια πλούσιους και ευάλωτους το ίδιο. ενώ η ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης είναι πιο στοχευμένο μέτρο.
Από την άλλη μία παρέμβαση μόνο στο επίδομα και όχι στην αντλία αφήνει εκτός της «περιμέτρου στήριξης» μία σημαντική μερίδα της μεσαίας τάξης η οποία θα κληθεί να βάλει πολύ βαθιά το χέρι στην τσέπη φέτος το χειμώνα.
Διότι το επίδομα έχει συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια, τα οποία όσο και αν διευρυνθούν, ένα ζευγάρι με ετήσιο εισόδημα 40.000 ευρώ που δουλεύουν και οι δύο σύζυγοι και παίρνουν έναν μισθό της τάξης των 1.500 ευρώ, μένει εκτός. Αυτό προβληματίζει επίσης την κυβέρνηση και για αυτό υπάρχουν φωνές μέσα στο οικονομικό επιτελείο που υποστηρίζουν ότι είναι προτιμότερο να επιδοτηθεί στην αντλία το πετρέλαιο θέρμανσης παρά να διευρυνθεί το επίδομα.
Σε κάθε περίπτωση πάντως φαίνεται πώς ο δημοσιονομικός χώρος δεν επαρκεί για να γίνουν όλα, και να δοθεί και κρατική επιδότηση στο ντίζελ κίνησης, και κρατική επιδότηση στο πετρέλαιο θέρμανσης και διεύρυνση του επιδόματος θέρμανσης.
Εδώ λοιπόν υπάρχουν σκέψεις ώστε να επιδιωχθεί συνεννόηση με τα διυλιστήρια ώστε να δώσουν έκπτωση στην αντλία στο πετρέλαιο θέρμανσης, όπως δίνουν στην αμόλυβδη και στο ντίζελ κίνησης.
Ένα ενδεχόμενο ιδιαίτερα σημαντικό καθώς, σε αυτή την περίπτωση εάν και εφόσον κλειδώσει η έκπτωση στο πετρέλαιο θέρμανσης στην αντλία από τα διυλιστήρια, η κυβέρνηση μπορεί να προχωρήσει με τη διεύρυνση του επιδόματος θέρμανσης έτσι ώστε οι καταναλωτές να επωφεληθούν και από τα δύο μέτρα. Και να υπάρξει και στοχευμένη στήριξη στους πιο ευάλωτους αλλά και οριζόντια ανακούφιση στη μεσαία τάξη.
Ποια τιμολόγια ρεύματος μπορεί να πάρουν επιδότηση
Ανοδικές πιέσεις καταγράφονται και στην αγορά φυσικού αερίου, με την τιμή του να διαμορφώνεται πλέον κοντά στα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σημειώνοντας ετήσια αύξηση που ξεπερνά το 150%. Ωστόσο, το βράδυ της Τετάρτης καταγράφηκε αποκλιμάκωση, με την τιμή να υποχωρεί κοντά στα 77 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσες επιπτώσεις και στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς το φυσικό αέριο αποτελεί βασικό καύσιμο για την ηλεκτροπαραγωγή. Εάν οι διεθνείς τιμές διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα, το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να δεχθεί πρόσθετες πιέσεις, με πιθανές επιπτώσεις και στη χονδρεμπορική αγορά.
Όσον αφορά τους καταναλωτές είναι τι θα γίνει με το φυσικό αέριο, που καλύπτεται μεν μέσα από το επίδομα θέρμανσης αλλά για στοχευμένες ομάδες του πληθυσμού.
Για την ηλεκτρική ενέργεια, η επιβάρυνση αποτυπώνεται ήδη στην πορεία των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά. Από τις αρχές Σεπτεμβρίου, η μέση τιμή διαμορφώνεται στα 157,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 133,40 ευρώ τον Αύγουστο.
Παράλληλα, στα 142,30 ευρώ/MWh διαμορφώθηκε η Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς (ΤΕΑ) στην Αγορά Επόμενης Ημέρας για την Πέμπτη 17/9/2026, καταγράφοντας αύξηση 15% σε σχέση με την προηγούμενη ημέρα.
Για την λιανική αγορά, η κρατική επιδότηση στο ηλεκτρικό ρεύμα, σύμφωνα με πληροφορίες, θα ενεργοποιηθεί για τα «πράσινα» τιμολόγια εφόσον η τιμή του μεγαλύτερου παρόχου ξεπεράσει τα 0,15 ευρώ η κιλοβατώρα.
Στο Eurogroup θα κριθούν τα μέτρα για την ενέργεια
Όλο αυτό το μείγμα μέτρων που θα ξεδιπλωθεί σε δύο δόσεις θα κλειδώσει στις λεπτομέρειές του τις επόμενες εβδομάδες και αφού γίνει η διευρυμένη συζήτηση στο Eurogroup και στο Ecofin που θα πραγματοποιηθούν Πέμπτη και Παρασκευή στο Δουβλίνο.
Το Eurogroup θα εξετάσει τις επιπτώσεις της νέας ενεργειακής κρίσης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, που απειλεί την Ευρώπη αλλά και τα περιθώρια που έχουν οι κυβερνήσεις για τη λήψη μέτρων, σε μια περίοδο κατά την οποία ο πληθωρισμός απειλεί να αποκτήσει εκ νέου ανοδική δυναμική.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης είχε πριν δύο ημέρες συνάντηση με τον καγκελάριο της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς και τον αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ με τους οποίους συζήτησε τη συνταγή που θα ακολουθήσει η ΕΕ απέναντι σε αυτή τη νέα ενεργειακή κρίση η οποία χτυπάει όλη τη γηραιά ήπειρο.
Στο τραπέζι του Eurogroup θα βρεθούν προτάσεις για διεύρυνση της ρήτρας διαφυγής η οποία έχει κλειδώσει και αφορά την ενέργεια, ώστε να μπορεί να συμπεριληφθούν και μέτρα που δεν θα αφορούν σε επενδύσεις αλλά θα αφορούν σε στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων ενόψει και του πολύ δύσκολου χειμώνα που έρχεται ενδεχομένως και άλλα δημοσιονομικά μέτρα σαν αυτά που εφαρμόστηκαν την περίοδο του κόβιντ. Αφού σφυγμομετρηθεί η τάση των Ευρωπαίων σταδιακά η Ελλάδα θα κλειδώσει και τη δική της εργαλειοθήκη μέτρων που θα ανακοινωθεί σε δύο δόσεις.