Δεν κάνει για όλα το ChatGPT: Οι περιπτώσεις που μπορεί να σου γυρίσει μπούμερανγκ

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι μια αλάνθαστη μηχανή αναζήτησης, όμως πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν τα όσα λέει ως ευαγγέλιο. Υπάρχουν πράγματα που το ChatGPT και τα αντίστοιχα εργαλεία μπορούν να διαχειριστούν μόνα τους, αλλά υπάρχουν εκατοντάδες εργασίες για τις οποίες απλώς δεν είναι αξιόπιστα.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η «γνώση» που έχει η ΑΙ βασίζεται σε βάσεις δεδομένων και στοιχεία που αποκτήθηκαν από ανθρώπους. Συνεπώς, όταν μας δίνουν μια απάντηση, θα δώσουν κάποιες πιθανές λέξεις-κλειδιά με ύφος που αποπνέει σιγουριά, κάνοντας μας να πιστέψουμε ότι όσα λέει είναι σωστά.
Άλλες φορές τα γλωσσικά μοντέλα δίνουν εντελώς λανθασμένες απαντήσεις: πρόκειται για τις λεγόμενες «παραισθήσεις» (hallucinations).
Tέλος, όταν έχουμε μάθει να βασιζόμαστε για τα πάντα στον βοηθό ΑΙ, χάνουμε τη δυνατότητα κριτικής σκέψης και τη δημιουργικότητά μας. Έτσι, χάνουμε την επαγγελματική μας ανταγωνιστικότητα και σιγά-σιγά γινόμαστε πιο «χαζοί», αφού βασιζόμαστε για τα πάντα στο ChatGPT, το Gemini και τα άλλα προγράμματα.
Ας κάνουμε, λοιπόν, ένα βήμα πίσω και ας σκεφτούμε αν πραγματικά χρειαζόμαστε τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης για τα παρακάτω ζητήματα.
Το ChatGPT δεν είναι ο ιατρός σου…
Όλοι το έχουμε κάνει: έχουμε βάλει τα συμπτώματά μας στο Google ή στο ChatGPT και συνήθως μας εμφανίζεται το χειρότερο δυνατό σενάριο.
Γενικά, υπάρχουν καλές χρήσεις του ChatGPT για την υγεία: μπορεί να σε βοηθήσει να διατυπώσεις ερωτήσεις για το επόμενο ραντεβού σου, να μεταφράσει ιατρικούς όρους και να οργανώσει ένα χρονολόγιο συμπτωμάτων ώστε να πας καλύτερα προετοιμασμένος στον γιατρό.
Ωστόσο, η AI δεν μπορεί να γράψει εξετάσεις ούτε να σε εξετάσει, δεν έχει ιατρικές γνώσεις ούτε δεσμεύεται από κάποιους ηθικούς κανόνες. Και φυσικά, αν κάνει κάποιο λάθος, ο μόνος που μπορείς να κατηγορήσεις είναι ο εαυτός σου.
…ούτε ο ψυχολόγος σου
Οι καιροί είναι δύσκολοι, καθώς είμαστε συνεχώς μέσα στο άγχος και στην πίεση, συνεχώς προσπαθούμε να είμαστε μια καλύτερη μορφή του εαυτού μας. Ο ψυχολόγος δεν είναι κάτι κατακριτέο πλέον, αλλά ένας ασφαλής χώρος για ενδοσκόπηση και αυτοβελτίωση.
Ωστόσο, ο ψυχολόγος είναι ένα έξτρα έξοδο σε μια ήδη ακριβή περίοδο. Από αυτή την άποψη, πάλι μπαίνεις στον πειρασμό να χρησιμοποιήσεις κάποιο πρόγραμμα ΑΙ για να σε «ακούσει».
Όμως, το ChatGPT δεν έχει βιωμένη εμπειρία, δεν μπορεί να διαβάσει τη γλώσσα του σώματός σου ή τον τόνο της φωνής σου και δεν έχει ικανότητα για γνήσια ενσυναίσθηση. Μπορεί μόνο να την προσομοιώσει.
Οι συμβουλές του μπορεί να αποτύχουν, να παραβλέψουν προειδοποιητικά σημάδια ή να ενισχύσουν ακούσια προκαταλήψεις που υπάρχουν στα δεδομένα εκπαίδευσής του.
Ένας αδειοδοτημένος θεραπευτής λειτουργεί υπό νομικές υποχρεώσεις και επαγγελματικούς κανόνες που σε προστατεύουν από βλάβη. Αυτός ή αυτή είναι που μπορεί να σε βοηθήσει με τη δύσκολη, χαοτική, ανθρώπινη, βαθύτερη δουλειά που χρειάζεται όταν αντιμετωπίζεις μια κρίση ψυχικής υγείας.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα σου σώσει τη ζωή
Αν αρχίσει να χτυπά ο συναγερμός για τη φωτιά, μην ανοίξεις το ChatGPT για να ρωτήσεις αν βρίσκεσαι σε πραγματικό κίνδυνο. Βγες πρώτα έξω και κάνε ερωτήσεις μετά. Το ίδιο ισχύει και αν σου τύχει κάποιο έκτακτο, σοβαρό ιατρικό περιστατικό.
Κάθε δευτερόλεπτο που περνάς πληκτρολογώντας είναι ένα δευτερόλεπτο που δεν εκκενώνεις τον χώρο ή δεν καλείς βοήθεια. Το ChatGPT μπορεί να δουλέψει μόνο με τα αποσπάσματα πληροφοριών που του δίνεις. Σε μια έκτακτη ανάγκη τα στοιχεία αυτά μπορεί να είναι πολύ λίγα και πολύ αργά.
Μη βασίζεσαι στην ΑΙ για οικονομικές συμβουλές
Ακόμα και αν δώσεις σε κάποιο πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης τη δήλωσή σου στην εφορία, τη φορολογική σου κλίμακα, την οικογενειακή σου κατάσταση ή τους στόχους συνταξιοδότησης, πότε δεν αρκούν τα στοιχεία για να σε βοηθήσει απόλυτα.
Το οικονομικό περιβάλλον είναι κάτι ρευστό: μπορεί να είναι χρήσιμα διαχρονικά τα φορολογικά σου στοιχεία, μια μετοχή που πέταγε τη μία μέρα να κατρακύλησε την επόμενη ή να αλλάξανε νομισματικές πολιτικές.
Το chatbot δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον λογιστή σου και να σου κάνει τη φορολογική δήλωση ούτε να σου δώσει επενδυτικές συμβουλές. Όταν διακυβεύονται πραγματικά χρήματα, προθεσμίες και πρόστιμα, κάλεσε κάποιον επαγγελματία, όχι την AI. Διαφορετικά, ένα λάθος μπορεί να κοστίσει ακόμη και χιλιάδες ευρώ.
Το ίδιο ισχύει και για τον τζόγο: ενίοτε μπορεί φαινομενικά το ChatGPT να πέσει μέσα σε μια στοιχηματική πρόβλεψη, ωστόσο πολύ συχνά δίνει λανθασμένα στοιχεία για στατιστικά παικτών, τραυματισμούς ή αποτελέσματα.
Μη δίνεις στην τεχνητή νοημοσύνη προσωπικά έγγραφα
Σκέψου πολύ καλά πριν δώσεις στο ChatGPT ή στο Gemini οποιοδήποτε έγγραφο.
Από το ημερολόγιο μέχρι την εργασία σου για το πανεπιστήμιο και από συμβόλαια ή ιατρικούς φακέλους μέχρι τη φορολογική δήλωση και τη φωτογραφία σου, η τεχνητή νοημοσύνη εκπαιδεύεται με τα στοιχεία σου῎
Μόλις οι ευαίσθητες πληροφορίες μπουν στο πεδίο εισαγωγής, δεν μπορείς να εγγυηθείς πού αποθηκεύονται, ποιος μπορεί να τις δει ή αν θα χρησιμοποιηθούν για εκπαίδευση μελλοντικών μοντέλων. Το ChatGPT, εξάλλου, δεν είναι άτρωτο σε χάκερ ή απειλές ασφάλειας.
Σύνταξη σημαντικών εγγράφων
Το ChatGPT είναι εξαιρετικό στο να εξηγεί βασικές έννοιες. Όμως τη στιγμή που του ζητάς να γράψει ένα πραγματικό νομικό ή επαγγελματικό κείμενο, παίζεις με την τύχη σου.
Για παράδειγμα, δεν μπορεί να σου γράψει τη διαθήκη σου γιατί δεν ξέρει κληρονομικό δίκαιο.
Αντίστοιχα, δεν μπορεί να σου γράψει εκείνο το σημαντικό κείμενο, email ή έγγραφο που πρέπει να παραδώσεις στον ανώτερό σου. Διακυβεύονται πολλά αν το εμπιστευτείς τυφλά, χωρίς έστω να το ελέγξεις.
Η ΑΙ δεν πρέπει να σου γράφει τις εργασίες
Δυστυχώς, είναι ένα φαινόμενο που έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις τόσο στα σχολεία όσο και στα πανεπιστήμια.
Καταρχάς, υπάρχουν εργαλεία λογοκλοπής, όπως το Turnitin, που μπορούν να εντοπίσουν κείμενα που έχουν γραφτεί από AI.
Παράλληλα, το ύφος του ChatGPT είναι πολύ χαρακτηριστικό και μπορούν να το αναγνωρίσουν εύκολα οι καθηγητές. Έχουν αναφερθεί περιστατικά που οι καθηγητές έχουν δώσει πολύ συγκεκριμένο θέμα εργασίας και η τεχνητή νοημοσύνη έγραψε την ίδια εργασία σε όλους.
Το ChatGPT μπορεί υπό προϋποθέσεις να σε βοηθήσεις να οργανώσεις την εργασία σου, να βρεις σχετική βιβλιογραφία ή ακόμα και να δομήσεις ένα επιχείρημα που έχεις ήδη στο μυαλό σου.
Μην το αφήνεις, όμως, να σκέφτεται για εσένα: πέρα από το ότι δεν θα μάθεις ποτέ τίποτα, μπορεί να σε βάλει και σε μπελάδες σε ακαδημαϊκό επίπεδο.
Το ChatGPT δεν τα πάει καλά με την επικαιρότητα και τις ειδήσεις
Από τότε που η OpenAI παρουσίασε το ChatGPT Search στα τέλη του 2024 και το έκανε διαθέσιμο τον Φεβρουάριο του 2025, το chatbot μπορεί να φέρνει πρόσφατες ιστοσελίδες, χρηματιστηριακές τιμές, τιμές καυσίμων, αθλητικά σκορ και άλλα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, με παραπομπές για έλεγχο της πηγής.
Ωστόσο, δεν μεταδίδει συνεχή ενημέρωση από μόνο του. Κάθε ανανέωση απαιτεί νέο ερώτημα, οπότε όταν η ταχύτητα είναι κρίσιμη, οι ζωντανές ροές δεδομένων, τα επίσημα δελτία Τύπου, τα ειδησεογραφικά sites, οι ειδοποιήσεις και η ζωντανή κάλυψη παραμένουν η καλύτερη επιλογή.
Δημιουργία τέχνης
Εδώ πρόκειται για καθαρά υποκειμένικη άποψη. Ωστόσο, η τεχνητή νοημοσύνη θα έπρεπε να μας βοηθά σε πρακτικά πράγματα για να έχουμε περισσότερο χρόνο εμείς για τα δημιουργικά και όχι το αντίθετο.
Οπότε πριν γελάσεις με ένα brainrot βιντεάκι με γάτες ή πριν παρουσιάσεις ένα έργο τέχνης ως δικό σου, σκέψου λίγο πόση υπολογιστική δύναμη χρειάστηκε ή πόσο πιο γεμάτος/η θα ένιωθες αν το είχες φτιάξει εξαρχής μόνος ή μόνη.